Visie

Duurzaamheid, insecten en voeding

‘Duurzaamheid’ is een begrip dat uitvoerig aan bod komt in de samenleving en media. Ook in de leerplannen van het basisonderwijs en 1ste graad secundair onderwijs is er aandacht voor deze materie. Het begrip duurzaamheid is echter heel veelzijdig en kan voor kinderen (en leerkrachten die er les over willen geven) soms nogal hol over komen. Jongeren binnen de leeftijdsgroep 10-14 jaar hebben vaak onvoldoende basis om invulling te geven aan dit concept. Wanneer dit concreet gemaakt wordt vanuit authentieke en betekenisvolle contexten krijgt dit begrip een tastbare duiding. Het abstracte begrip ‘duurzaamheid’ vormgeven, gebruikmakend van een concrete case waarbij de rol van insecten centraal staat, wordt dan ook beoogd.  

Duurzame voeding

Het begrip duurzaamheid wordt in dit project benaderd vanuit de case ‘insecten als voedsel voor de toekomst’. Onze voedselproductie, en dan voornamelijk de dierlijke productie, komt steeds meer onder druk te staan en komt regelmatig negatief in de media. Denk maar aan de berichtgeving over slachthuizen en de fibronilcrisis in 2017. Landbouwhuisdieren zijn verantwoordelijk voor een aanzienlijk deel van de uitstoot van broeikasgassen en in Vlaanderen hebben we een mestoverschot. Bovendien gaat het economisch gezien niet zo goed met onze veetelers. Uit recent onderzoek blijkt ook dat de consumptie van rood vlees beperkt dient te worden voor een gezonde levensstijl. 
Zonder vlees eten te viseren, kunnen we stellen dat de consumptie ervan naar beneden zal moeten om onze voedselproductie duurzamer te maken. Insecten zijn eveneens dieren en hebben een groot aantal voedingstoffen vergelijkbaar met vlees. Deze kunnen als vleesvervanger worden gebruikt in een humaan dieet of aan onze landbouwhuisdieren gevoederd worden. Als veevoeder zouden ze grondstoffen zoals soja kunnen vervangen die momenteel ingevoerd worden uit gebieden waar ecosystemen (o.a. tropische regenwoud) verdwijnen door de teelt. Onze eigen landbouwers zouden bovendien hun reststromen kunnen verwerken met insecten waardoor ze hun eigen veevoeders kunnen produceren.  

Het project INSTEM

De veelzijdigheid van het project maakt dat het een uitgelezen case is om het concept duurzaamheid te concretiseren. Naast de problematiek rond duurzame voedselproductie komt bovendien ook het opwaarderen van afvalstromen aan bod (kringloopdenken). Het project werd uitgewerkt door de expertisecentra agro- en biotechnologie en onderwijsinnovatie met financiële steun van de provincie West-Vlaanderen. Binnen dit project willen we de case ‘insecten als voedsel voor de toekomst’ integreren in een STEM-didactiek. Hierbij moeten de kinderen geconfronteerd worden met probleemstellingen vanuit deze authentieke context, die ze kunnen oplossen via ‘onderzoeken’, ‘ontwerpen’ en ‘optimaliseren’. Hierbij hebben we oog voor een koppeling aan de leerplandoelstellingen omtrent duurzaamheid en STEM van de verschillende netten.